Tirebolu Tarihi

Tirebolu bugün Giresun iline bağlı bir ilçe merkezi olup, doğuda Görele ve Çanakçi batıda Espiye, güneyde Doğankent ve Güce, kuzeyde Karadeniz ile çevrilidir. Tirebolu'nun 54 köyü mevcuttur: Tirebolu kasabasının 2000 sayımına göre nüfusu 17.450 kadardır. Tirebolu adı, üç şehir demek olan Tripolis'ten gelmiştir. Şehir bu adı,yan yana bulunan üç çıkıntı yahut burun üzerinde ve onlann arkasında kurulmuş olmasından dolay almıştır.

Tirebolu adı, üç şehir demek olan Tripolis'ten gelmiştir. Şehir bu adı,yan yana bulunan üç çıkıntı yahut burun üzerinde ve onlann arkasında kurulmuş olmasından dolay almıştır.

Tirebolu, Tripolis seklinde ilk defa MS. I. yüzyılda yazılmış olan Pliny'in Natura History adli eserinde kaydedilmiştir. Pliny (23–79), eserinde Tirebolu kalesi ile Tripolis Çay; olarak andan Harsit Çayı’ndan bahsetmiştir. Tirebolu'nun M.Ö. VII. yüzyılda (takriben MÖ. 656) Karadeniz'de kolonicik hareketine girişen Miletoslular tarafindan kurulduğu rivayet edilir Tirebolu'nun M.Ö. VII. yüzyılda (takriben MÖ. 656) Karadeniz'de kolonicik hareketine girişen Miletoslular tarafindan kurulduğu rivayet edilir.
Tirebolu'nun M.Ö. VII. yüzyılda (takriben MÖ. 656) Karadeniz'de kolonicik hareketine girişen Miletoslular tarafindan kuruldugu rivayet edilir. Yakininda bulunan Argyria'daki (Halkaova) gümüş yataklari Gümüshane'deki gümüs yataklarindan, önce isletilen Tirebolu, Iskender ve
Yakininda bulunan Argyria'daki (Halkaova) gümüs yataklari Gümüshane'deki gümüs yataklarindan, önce isletilen Tirebolu, Iskender ve halefleri, Portus Krallığı, Roma. ve Bizans devirlerini yasamistir. 

Haçli ordularinin Istanbul'u işgal etmeleri üzerine Trabzon'a kaçan Alexios'un 1204 yilinda Trabzon İmparatorluğu’nu kurmasindan sonra, Tirebolu da bu devletin sinirlari içinde kalmistir. Trabzon Imparatorlugu devrinde asillerin mücadelesi sirasinda bir üs ve hükümdarlarin en güzel ikamet ve sayfiye yeri olarak seçmelerinden dolayi söhret kazanan Tirebolu, Çepniler'in Rumlarla yaptiklari mücadeleye sahne oldu ve böylece tarihi kayitlara yansidigi kadariyla ilk olarak Türkmenlerle karsi karsiya kaldi (1380).

1397 yılında Giresun şehrini fetheden Haci Emiroglu Süleyman Bey, 1358 yilinda Osmanlı hakimiyetine girince Tirebolu, Trabzon Imparatorlugu ile Osmanlı Devleti arasinda sinir teskil etmistir.

Fatih Sultan Mehmed'in Trabzon'u fethi sırasında Tirebolu, İmparatorluğun elinde bir kale durumunda idi. Muhtemelen Fatih, 1461'de Trabzon'u âlisinin ardından kıyıyı takiben geri dönüşü sırasında burayı da teslim almıştı. Fetih sırasında Giresun ve Tirebolu, gibi sahil şehirleri dışındaki kirlik kesim hemen hemen tamamıyla Çepniller'ce iskân edilmisti.

Osmanli idaresi altinda sakin bir hayat geçiren Tirebolu, bir liman şehri olarak gelisme gösterdi. Bu dönemde bazi olaylara sahne oldu. XIX. yüzyilin ilk çeyreginde Tuzcu-ogullari isyani Tirebolu'nun da içinde bulundugu bölgeyi etkiledi. Bunlara, 1809'daki isyanda kaçtigi Erzurum'dan Tirebolu'ya gelerek katilan Kel Ali-oglu Ali Aga, 1816'da Tirebolu'ya hakim olmus, sonra da Kesab'i ele geçirmisti. Az sonra, II. Mahmûd'un gönderdigi iki firkateyn ile bir korvet Tirebolu'ya gelerek yeniden kontrolü sagladi (26 Ekim 1816).

Sehir asil önemli olaylari Birinci Dünya Savasi ve Millî Mücadele döneminde yasadi. Isgale ugramamasina karsilik Ruslar'in Harsit'e kadar ilerlemesi (1916) sehirde büyük bu endiseye yol açti. Ruslar Türk savunmasını kırıp Harsit deresini asamayinca butum hırslarını Tirebolu kasabasindan ve halkindan aldılar. Rus dretnotu Maria zirhlisi büyük toplari ile kasabayi döve döve Tirebolu'yu yakıp yıktı.

Ruslar'ın 12 Subat 1918'den itibaren çekilmesinden sonra Millî Mücadele döneminde Rum çetecilerinin faaliyetleri ve bunlara karsi direnis pek çok karisikliga sebep oldu. Izmir'in 15 Mayis 1919 da Yunanlilar tarafindan isgali üzerine Tirebolular 19 Mayis 1919 da bir miting tertip ederek isgali protesto etmisler, istanbul'a çektikleri telgrafta vatanlarini son nefeslerine kadar koruyacaklarini ve bu hususta her türlü fedakarliga hazir olduklarini bildirmislerdir. Giresunlu Osman Aga ve Giresun Askerlik Subesi Baskani Tirebolulu Hüseyin Avni [Alparslan] Bey bu mücadelede büyük rol oynadilar. Tirebolular Milli Mücadelede 248 sehit verdiler. Osmanli döneminde Tirebolu'nun idari yapisi incelendiginde 1515 yilinda Trabzon sancagina bagli, Kürtün kazasınaki dört kaleden ikincisi olduğu görülür. Evliya Çelebi, Tirebolu'yu Trabzon'un bir nahiyesi (1640), Katib Çelebi de kazasi olarak gösterir (1732). Bu idari yapısını uzun müddet devam ettiren Tirebolu, iktisadî sartlarin bir geregi olarak bazen Gümüshane sancagina baglanmissa da, Trabzon'un kazasi içen 1920 yilinin sonlarinda mutasarriflik haline getirilen Giresun'a bağlanmıştır

1874 yılında kaza olan Görele, 1957 yılında kaza olan Espiye, 1987'de kaza olan Yağlıdere, 1990 yılında kaza olan Doğankent ve Güce daha önce Tirebolu'ya bağlğ nahiye ve köy merkezi idiler.